Blog

Drie verbeteringen in Handelingen

Het boek Handelingen past bij de tijd na Pasen. Dit boek is het vervolg op het Evangelie volgens Lucas en vertelt hoe het verder ging na de opstanding van Jezus. In deze blog laten we drie voorbeelden zien van verbeteringen in de NBV21-versie van Handelingen.

1. ‘Geld’ wordt ‘zilver en goud’

Geld heb ik niet, maar wat ik wel heb, geef ik u: in de naam van Jezus Christus van Nazaret, sta op en loop. Dat is wat Petrus zegt tegen de verlamde in Handelingen 3:6. In de brontekst staat letterlijk ‘zilver en goud’. De NBV volgt de opvatting dat dit, zoals wel vaker, ‘geld’ betekent.

De NBV21 maakt, net als de Bijbel in Gewone Taal, een andere keuze. Want het is opvallend dat Petrus meteen zulke dure metalen noemt. Munten van goud of zilver geef je normaal niet aan een bedelaar. Mogelijk wil hij dus meer zeggen dan alleen ‘geld’. Daarom staat er in de NBV21: Zilver of goud heb ik niet…

Petrus zet met zilver en goud hoog in. Wat hij te bieden heeft, is meer waard dan rijkdom.

2. De citaten in Petrus’ toespraak

In de bekende toespraak van Petrus op het Pinksterfeest citeert hij teksten uit het Oude Testament, zoals een profetie van Joël en Psalm 110. In de NBV21 zijn deze teksten heel precies vergeleken met de vertaling van het Oude Testament. Waar het kon, zijn deze teksten nu identiek vertaald.

In Handelingen 2:20 staat bijvoorbeeld in de NBV ‘de grote, stralende dag van de Heer’. In de NBV21 staat nu: ‘de dag van de Heer […], groot en ontzagwekkend’. Dit komt overeen met Joël 3:4.

We hebben dus heel precies afgestemd waar dat kon. De verschillen die overblijven hebben te maken met het verschil tussen de Hebreeuwse en de Griekse brontekst.

Lees hierover meer in dit interview met Erwin Mazier.

3. ‘Broeders en zusters’ wordt ‘vrienden’ of ‘volksgenoten’

Oudere vertalingen gebruiken vaak het woord ‘broeders’ in het Nieuwe Testament. Maar de NBV heeft het dan meestal over ‘broeders en zusters’. Dat blijft zo in de NBV21. Dat is een mooi gebruik, want het Griekse woord adelfoi kan heel goed een groep aanduiden die uit mannen én vrouwen bestaat.

In het boek Handelingen gaat het soms net anders: een aantal toespraken beginnen met de woorden andres adelfoi, letterlijk ‘mannen broeders’. Gaat het in deze gevallen niet te ver om met ‘broeders en zusters’ te vertalen?

De NBV koos in sommige van deze gevallen toch voor ‘broeders en zusters’, omdat het daar gaat om een groep waarin waarschijnlijk ook vrouwen waren. In de NBV21 kiezen we een andere oplossing. Bij een toespraak voor medegelovigen gebruiken we ‘vrienden’ (bijvoorbeeld Handelingen 1:16) en bij een toespraak voor een Joods publiek ‘volksgenoten’ (bijvoorbeeld in Handelingen 2:29). ‘Volksgenoten’ kwam trouwens al voor in de NBV (Handelingen 3:17). Het voordeel is dat je ‘vrienden’ en ‘volksgenoten’ zowel exclusief (alleen mannen) als inclusief (mannen en vrouwen) kunt lezen: dat past bij de onzekerheid van deze gevallen. En als het echt duidelijk is dat er alleen een groep mannen aangesproken wordt, staat er net als in de NBV ‘broeders’ (bijvoorbeeld in Handelingen 15:7).

Handelingen 13:26:

NBV: Broeders en zusters, nakomelingen van Abraham en alle anderen die God vereren, ons werd het nieuws over deze redding bekendgemaakt.

NBV21: Volksgenoten, nakomelingen van Abraham, en ook u allen die God vereert, ons werd het nieuws over deze redding bekendgemaakt.

Meer lezen

Meer lezen over ‘broeders en zusters’? Theoloog des Vaderlands Almatine Leene schreef erover.

Meer lezen over Handelingen in de NBV21? Ilse Visser schreef er een blog over: Zonder samenwerking geen vertaling.

Meer lezen over vernieuwingen in de NBV21?

· Vijf bijzondere vrouwen in de Bijbel

· Vier vernieuwingen in het lijdensverhaal

Meer belichte bijbelboeken

  • Het lastigste jongetje van de klas​

    Ezechiël: onder de boeken van de Bijbel misschien wel ‘het lastigste jongetje van de klas’. In de tijd dat de canon van de Bijbel werd vastgesteld, twijfelde men erover of dit boek moest worden opgenomen.

    Lees meer
  • Het Onzevader in de NBV21

    Volgens paus Franciscus bevat de NBV een pijnlijke vertaalfout. Sinds jaar en dag pleit hij voor een alternatieve vertaling van de zesde bede van het Onzevader.

    Lees meer
  • Bijbelboek belicht

    In het bijbelboek Job staat veel op het spel. De hoofdpersoon, Job, wordt in de bloei van zijn leven onverwacht geplaagd door grote tegenspoed en zwaar lichamelijk lijden. Dat roept de vraag op: waarom?

    Lees meer
  • Brief aan een eigenzinnige gemeente

    De eerste brief van Paulus aan de Korintiërs is een brief waarin je als lezer gemakkelijk wordt meegezogen. Paulus bespreekt hierin een aantal concrete problemen die ook vandaag herkenbaar zijn.

    Lees meer
  • In het begin …

    Genesis 1 hoort tot de meest bekende hoofdstukken uit de Bijbel. Eigenlijk moet je zeggen: Genesis 1:1-2:3. Want het scheppingsverhaal dat in Genesis 1 begint, eindigt in Genesis 2:1-3 met de heiliging van de zevende dag.

    Lees meer

Meer nieuws

kees de blois

In gesprek met Kees de Blois

Vertaalwetenschapper Kees de Blois werkte tientallen jaren in coördinerende rollen voor bijbelvertaalprojecten in Afrika en Latijns-Amerika. In 1994 werd hij vertaalconsulent voor de regio Europa/Midden-Oosten. In die functie raakte hij nauw betrokken bij de totstandkoming van de NBV en was hij enkele jaren lid van het NBV-coördinatieteam. De redactie blikt met hem terug op zijn werk aan de NBV en samen kijken we vooruit naar de NBV21.

Lees meer >

Bijbelboek belicht Tobit

Wie voor het eerst kennisneemt van de deuterocanonieke boeken kan het beste met Tobit beginnen. We kunnen ons goed voorstellen dat men vroeger ademloos naar dit prachtige verhaal luisterde.

Lees meer >
NBV

Reacties op de NBV: wat waren de populaire bijbelboeken?

In de loop van de jaren zijn er duizenden reacties op de Nieuwe Bijbelvertaling uit 2004 bij het Nederlands Bijbelgenootschap binnengekomen. De achtergrond van die reacties was heel divers. Bijbeluitleggers en neerlandici hebben gereageerd, professoren, predikanten en gewone bijbellezers, ouderen en jongeren. Sommigen zijn blij met een keuze in de NBV, andere minder of helemaal niet.

Lees meer >

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen

Schrijf je in voor de nieuwsbrief