Voorbeelden

Vertaalvoorbeelden

De NBV21 is vertrouwd en tegelijk als nieuw.

Bent u benieuwd naar de veranderingen in de NBV21? Of waarom bepaalde vertaalkeuzes gemaakt zijn? Op deze pagina vindt u vertaalvoorbeelden, met toelichting. 

Genesis 12:2

NBV
Ik zal je tot een groot volk maken,
ik zal je zegenen, ik zal je aanzien geven,
een bron van zegen zul je zijn.

NBV21
Ik zal je tot een groot volk maken,
Ik zal je zegenen, je naam veel aanzien geven,
een bron van zegen zul je zijn.

De brontekst spreekt over ‘je naam aanzien geven’. Het is beter om het element ‘naam’ in de vertaling te bewaren, omdat het in de Bijbel vaak een belangrijk motief is.
Hier klinkt de naam van Abram, die veel aanzien zal ontvangen, net na het verhaal over de toren van Babel. De bouwers van die toren wilden zelf hun naam vestigen (Genesis 11:4). Dit betekenisvolle verschil is nu duidelijk zichtbaar in de NBV21.

1 Petrus 1:23-25

NBV
… door Gods levende en altijd blijvende woord. ‘De mens is als gras en zijn schoonheid als een bloem in het veld: het gras verdort en de bloem valt af, maar het woord van de Heer blijft eeuwig bestaan.’

NBV21
… door Gods levende woord, dat voor altijd standhoudt.
‘De mens is als gras
en zijn schoonheid als een bloem in het veld:
het gras verdort en de bloem valt af,
maar het woord van de Heer houdt eeuwig stand.’

Een criticus merkte op dat de NBV hier onnodig afwijkt van Jesaja 40:6-8, de tekst die wordt geciteerd. Bij nader inzien kan de afstemming inderdaad beter. Het citaat is nu goed afgestemd op Jesaja 40:6-8 (in Jesaja 40:8 verandert ‘altijd’ in ‘eeuwig’). Nieuw is dat het citaat hier nu ook poëtisch vormgegeven is. Dat past bij de weergave in de NBV van langere citaten uit poëzie, waarbij niet alleen de inhoud maar ook de vorm van de tekst van belang is. Daarnaast zijn in de NBV21 het slot van vers 23 en het slot van het citaat met het werkwoord ‘standhouden’ duidelijker op elkaar afgestemd. Zo wordt de samenhang van deze passage én de link met Jesaja 40 versterkt.

1 Petrus 4:16b

NBV      

Maar als u lijdt omdat u christen bent,
schaam u dan niet en draag die naam tot eer van God.

NBV21

Maar als u lijdt omdat u christen bent,
schaam u dan niet en draag uw lot tot Gods eer.

De verandering van ‘naam’ in ‘lot’ heeft te maken met nieuwe inzichten in het onderzoek naar de Griekse brontekst. Het Nederlands-Vlaams Bijbelgenootschap volgt de meest recente uitgave van de Griekse brontekst. Deze uitgave is wereldwijd gezaghebbend en wordt gebruikt door kerken, vertalers en wetenschappers. Sinds de verschijning van de NBV in 2004 is er een nieuwe editie verschenen. Daarin zijn uitkomsten van nieuw wetenschappelijk onderzoek opgenomen. Dit onderzoek laat zien dat er in 1 Petrus 4:16 waarschijnlijk ‘lot’ hoort te staan en niet ‘naam’. Omdat we deze editie volgen vertalen we dit vers nu anders. Het onderzoek naar de Griekse brontekst heet tekstkritiek en meer daarover kun je hier lezen.

NBV     

Jona was opgetogen over de plant.

NBV21

Jona was opgetogen over de boom.

 

De NBV spreekt in Jona 4 over een ‘wonderboom’, maar gebruikt ten onrechte het woord ‘plant’ om naar deze boom te verwijzen. In de voorloper van de NBV – Werk in Uitvoering – ging het in Jona 4 nog over een ‘ricinusplant’. Dat werd op het laatste moment gewijzigd in ‘wonderboom’. De NBV koos hier voor aansluiting bij de traditie. Een goede keuze, maar in de verzen die naar deze wonderboom verwijzen is ten onrechte ‘de plant’ blijven staan. In de NBV21 is dat verbeterd.

NBV     

En ik zeg zelfs / En ik zeg jullie

NBV21 

Dit zeg Ik daarover

 

In Matteüs 5 citeert Jezus zesmaal een stukje uit de Tora en verdiept dat vervolgens met zijn eigen voorschriften. Hij leidt die verdieping steeds in met een vaste formule. In de NBV is die afwisselend vertaald als ‘En ik zeg zelfs’ en ‘En ik zeg jullie’. In de NBV21 kiezen we één vaste formule, net als in de brontekst. Het moet niet klinken als een directe tegenstelling, zoals zou kunnen met ‘Maar Ik zeg u’. Bovendien moet uit de formule blijken dat Jezus er niet zomaar iets ‘naast’ zet, maar dat Hij tot de kern van de zaak wil doordringen, die veel verder gaat dan men zou verwachten. Daarom kiest de NBV21 steeds voor de formulering ‘Dit zeg Ik daarover’.

Bekijk de gehele database met vertaalvoorbeelden:

Bestel de 'Met Andere Woorden' NBV21 special

Ontdek hoe de NBV21 tot stand is gekomen